Derin Denizlerde Katman Katman Karanlık

Nûr suresi 40. ayet, derin bir denizdeki karanlığı; dalgalar, bulutlar ve üst üste karanlıklar tasviriyle anlatır. Ayetin bağlamı inkâr hâlinin güçlü bir benzetmesidir. Bununla birlikte kullanılan deniz tasviri, ışığın su içindeki davranışı üzerine düşünmek için de dikkat çekici bir kapı açar.

Işık denizde nasıl azalır?

Su, ışığı soğurur ve saçar. Derinlik arttıkça yüzeyden gelen ışık hızla zayıflar. NOAA'ya göre okyanusun üst yaklaşık 200 metresi güneş ışığı alan bölgedir. 200 ile 1.000 metre arasında ışık hızla azalır; 1.000 metrenin altında ise güneş ışığı ulaşmaz ve karanlık bölge başlar.

Katmanlı bir ortam

Deniz tek biçimli ve tamamen saydam bir ortam değildir. Askıdaki parçacıklar, canlılar ve suyun kendisi farklı dalga boylarını farklı oranlarda etkiler. Bu nedenle derine indikçe renkler de aynı anda değil, kademeli biçimde kaybolur.

Benzetmenin gücü

Ayetin amacı oşinografi dersi vermek değildir. Karanlığı, yönünü kaybetmiş insanın durumunu anlatmak için kullanır. Ancak benzetmenin, gerçekten de ışığın giderek tükendiği derin deniz ortamını seçmesi tefekkürü zenginleştirir.

Kaynaklar

• NOAA — How Far Does Light Travel in the Ocean?
• Kur'an-ı Kerim: Nûr 24:40